KAZANIM • BTY.6.2.10
Senaryoya uygun video oluşturabilme (Video dosyası geliştirebilme).
- Tasarlanan hikâye/senaryo unsurlarından uyumlu bir video dosyası oluşturur.
- Oluşturulan videoyu belirlenen ölçütler açısından değerlendirir.
🎬 Bu hafta yönetmen koltuğunda sensin! Geçen hafta hazırladığın senaryoyu/storyboard'u bu iki haftada gerçek bir videoya dönüştüreceksin: görüntü ve sesleri topla, zaman çizgisinde kurgula ve herkesin izleyebileceği bir .mp4 dosyası olarak dışa aktar. Üç anahtar kelime: Yönetmenlik · Çekim · Montaj.
Anahtar Kavramlar: Yönetmenlik Çekim / Kayıt Montaj (Kurgu) Storyboard Zaman çizgisi Kesme / Bölme Geçiş efekti Başlık / Altyazı Arka plan müziği Telif / İzin Dışa aktarma (.mp4) Değerlendirme ölçütü
1) Senaryodan Videoya: Üç Aşamalı Yol
Profesyoneller bir videoyu üç aşamada üretir. Sen de aynı yolu izleyeceksin:
- ① Ön Yapım (Hazırlık): gerçek hayat problemi, senaryo ve storyboard — bunu geçen hafta (BTY.6.2.9) hazırladın. Artık plan hazır.
- ② Yapım (Çekim/Materyal): senaryodaki sahneler için görüntü ve sesleri topla (çek, kaydet veya hazır materyal bul).
- ③ Son Yapım (Montaj): materyalleri zaman çizgisinde senaryo sırasına göre birleştir, düzenle ve .mp4 olarak dışa aktar.
⚠️ Dikkat — buradan soru gelebilir: Elif su tasarrufu konulu videosunun senaryosunu ve storyboard'unu hazırladı. Şimdi ne yapmalı? Sıradaki iki aşama nedir?
Cevap: Sırada Yapım (sahnelerdeki görüntü ve sesleri çekme/toplama) ve ardından Son Yapım/Montaj (bunları zaman çizgisinde birleştirip düzenleyerek videoyu oluşturma) vardır.
2) Yapım: Çekim ve Materyal Toplama
- Kendi çekimin: telefon/kamera ile senaryodaki sahneleri çekmek en güvenli yoldur (telif sorunu olmaz).
- Hazır materyal: fotoğraf, görsel veya müzik kullanacaksan telifsiz/ücretsiz ve izinli kaynaklardan al.
- Telif ve izin: başkasının videosunu, şarkısını veya fotoğrafını izinsiz kullanmak yasaktır. Bir arkadaşını çekeceksen önce izin iste (kişisel verinin korunması).
- İpucu: her sahneyi senaryondaki sıraya göre, yatay (16:9) ve sabit tutarak çek; fazladan birkaç saniye çek, montajda kısaltırsın.
⚠️ Dikkat — buradan soru gelebilir: Kaan videosuna internette bulduğu popüler bir şarkıyı ve bir arkadaşının görüntüsünü eklemek istiyor. Bunları kullanırken nelere dikkat etmelidir?
Cevap: Şarkı için telif hakkına dikkat etmeli; izinsiz/telifli müzik yerine telifsiz (ücretsiz lisanslı) müzik kullanmalıdır. Arkadaşını çekmeden önce ondan izin almalıdır (kişisel verilerin korunması).
3) Son Yapım: Montaj (Kurgu) Adımları
Montaj, görüntü ve seslerin senaryoya uygun düzende bir araya getirilmesidir. Zaman çizgisinde (timeline) şu adımlarla çalışırsın:
- 1. İçe aktar: topladığın video/fotoğraf/ses dosyalarını programa yükle.
- 2. Sırala: sahneleri senaryodaki sıraya göre zaman çizgisine diz.
- 3. Kes / Böl: fazlalık kısımları (hatalı başlangıç, boşluklar) bölüp sil, sahneleri kısalt.
- 4. Geçiş ekle: sahneler arasına yumuşak geçiş (fade, çözülme) koy; videonun akışı kopmasın.
- 5. Başlık / Altyazı: başa bir başlık, gerekli yerlere altyazı/yazı ekle.
- 6. Müzik / Ses: uygun arka plan müziği ekle; konuşma duyulsun diye müziğin sesini kıs (ses dengesi).
➕ Ek örnek soru: Deniz çektiği sahnelerin başında yanlışlıkla kaydettiği boş kısımları atmak istiyor. Bu işlemin adı nedir, zaman çizgisinde ne yapar?
Cevap: Bu işlem montaj/kurgu kapsamında kesme (bölme)dir. Klibi boş kısmın bittiği yerden böler ve istenmeyen parçayı siler.
4) Uygulama: BlocKodlama Video Stüdyosu
Bu kazanımı siteden, tarayıcıda çalışan Video Stüdyosu etkinliğiyle uygulayabilirsin (kurulum gerektirmez):
- Medya ekle: hazır ders videolarını çizgiye ekle veya kendi video/fotoğrafını yükle.
- Böl / Kes: klibi seç, Böl/Kes ile fazlalığı at.
- Geçiş · Başlık · Müzik: sahne geçişi, alt yazı ve ses katmanı ekle.
- Dışa aktar: hazır olunca .mp4 olarak dışa aktar.
💡 İpucu: Eğitim Modu'ndaki 6 görevi sırayla yaparsan montajın tüm temel adımlarını (ekleme, kesme, geçiş, yazı, müzik, dışa aktarma) uygulamış olursun.
5) Videoyu Dışa Aktarma (.mp4)
- Proje dosyası ≠ video dosyası: program içindeki proje yalnız o programda açılır/düzenlenir. Herkesin izleyebilmesi için videoyu dışa aktarman (.mp4) gerekir.
- .mp4 en yaygın, her cihazda oynayan video uzantısıdır.
- Çözünürlük–boyut: çözünürlük (kalite) arttıkça dosya boyutu da artar.
⚠️ Dikkat — buradan soru gelebilir: Yusuf videosunu bitirdi; öğretmenine ve arkadaşlarına izletmek istiyor ama dosyayı açınca sadece kendi bilgisayarındaki programda açılıyor. Sorun nedir, ne yapmalı?
Cevap: Elindeki bir proje dosyasıdır; sadece düzenleme programında açılır. Herkesin izleyebilmesi için videoyu .mp4 olarak dışa aktarması gerekir.
6) Videoyu Değerlendirme (Ölçütler)
Kazanımın (b) maddesi: oluşturduğun videoyu belirlenen ölçütler açısından değerlendirmek. Bitince şu kontrol listesini kullan:
- ✔ Video senaryoya uygun mu? Sahneler doğru sırada mı?
- ✔ Vermek istediğin mesaj net anlaşılıyor mu?
- ✔ Ses/konuşma rahat duyuluyor mu? Müzik konuşmayı bastırmıyor mu?
- ✔ Sahne geçişleri yumuşak mı, akış kopuyor mu?
- ✔ Başlık/altyazı var mı, yazılar okunuyor mu?
- ✔ Süre uygun mu (çok uzun/sıkıcı değil)?
- ✔ İzinsiz/telifli içerik kullanılmamış mı?
➕ Ek örnek soru: Sınıfta videolar izleniyor. Bir videoda arka plan müziği o kadar yüksek ki anlatan kişinin sesi hiç duyulmuyor. Bu video hangi ölçütten zayıf kalmıştır, nasıl düzeltilir?
Cevap: Ses dengesi/duyulabilirlik ölçütünden zayıftır. Düzeltmek için montajda arka plan müziğinin sesi kısılır, konuşma öne çıkarılır.
8-9. Hafta Özeti
- Yönetmen sensin: senaryo → çekim/materyal → montaj → dışa aktarma.
- Çekim: kendi çekimin en güvenlisi; hazır içerikte telif ve izin şart.
- Montaj: içe aktar → sırala → kes/böl → geçiş → başlık/altyazı → müzik (ses dengesi).
- Dışa aktarma: proje dosyası değil, herkesin izleyebileceği .mp4.
- Değerlendirme: senaryoya uygunluk, mesaj netliği, ses, geçiş, süre ve telif ölçütleriyle kontrol et.