Kara Şimşek Uygulaması ve Döngü Mimarisi

5 LED ile yürüyen ışık efekti, pin sıralaması, ileri ve geri yönlü döngüsel kodlama ve algoritmik optimizasyon. Maarif Modeli RK1.3.2 ders notu.

Robotik Kodlama16. HaftaRK1.3.2
KAZANIM • RK1.3.2

RK1.3.2. Donanım bileşenlerini kullanarak robotik devre modeli geliştirebilme

a) Donanım bileşenlerini kullanarak yapılacak robotik devre modeli için gerçek hayat problemini belirler.

b) Belirlenen problemin çözümü için donanım bileşenlerini kullanarak robotik devre modeli oluşturur.

c) Donanım bileşenlerini kullanarak geliştirilen robotik devre modelini uygular.

ç) Donanım bileşenlerini kullanarak geliştirilen robotik devre modelinin süreç ve sonuçlarını değerlendirir.

🎯 Bu hafta özellikle sarı ile işaretli süreç bileşeni üzerinde duracağız.
Bu Hafta: Çoklu LED'leri döngü yapılarıyla ardışık pinler üzerinden kontrol edecek, kod tekrarını önleyerek Karaşimşek (kayan ışık) donanım modelini oluşturacağız.
🤖 Robotik Atölyesi — 16. Hafta Rehberi: 5 adet LED in sırayla yanıp sönmesiyle elde edilen Kara Şimşek (yürüyen ışık) efekti, döngüsel bloklar ve bekleme sürelerinin ayarlanması.
Anahtar Kavramlar: kara şimşek devresi yürüyen ışık knight rider arduino döngüsel kodlama çoklu pin yönetimi rk1.3.2 robotik kodlama 16. hafta ders notu

Devre Şeması ve Pin Bağlantı Tablosu

Projemizi devre tahtası (breadboard) üzerinde kurarken Arduino Uno ile bileşenler arasındaki kablo bağlantılarını aşağıdaki Fritzing devre şeması ve pin tablosuna göre eksiksiz yapınız:

Fritzing Devre Kurulum Şeması

Kara Şimşek Uygulaması ve Döngü Mimarisi Devre Şeması
Şema: Arduino Uno, Breadboard ve Devre Elemanları Fiziksel Bağlantı Planı
LED SırasıRenkArduino PiniDirençEfekt Yönü
1. LEDKırmızıDijital Pin 8220ΩEn Sol: İleri akış başlangıcı / Geri akış sonu
2. LEDSarıDijital Pin 9220ΩSol Orta: Sıralı geçiş
3. LEDMaviDijital Pin 10220ΩMerkez: İki yönün ortak tepe noktası
4. LEDYeşilDijital Pin 11220ΩSağ Orta: Sıralı geçiş
5. LEDBeyazDijital Pin 12220ΩEn Sağ: İleri akış sonu / Geri akış başlangıcı

Konu Anlatımı ve Donanım Mantığı

DERS NOTU 16. Hafta • Döngüler ve Donanım
5'li Kayan LED Dizilimi
DONANIM VİTRİNİ

5'li Kayan LED Dizilimi

D2, D3, D4, D5 ve D6 pinlerine bağlı 5 adet LED'in sayaçlı döngü mantığıyla tek bir kod bloğu üzerinden sırayla kaydırılması.

Pin Aralığı: D2 - D6Döngü Tabanlı Kontrol%80 Kod Tasarrufu

1) Karaşimşek (Knight Rider) Efekti Nedir?

Yan yana dizilmiş 5 adet LED'in sırasıyla soldan sağa, ardından sağdan sola doğru akıcı bir dalga şeklinde yanıp sönmesiyle oluşan ışık animasyonuna Karaşimşek efekti denir.

2) Neden Döngü (Tekrarla) Blokları Kullanmalıyız?

5 LED'i tek tek kodlarsak her biri için ayrı ayrı YÜKSEK, bekleme ve DÜŞÜK komutları yazmamız gerekir (onlarca blok ve kod kalabalığı!). Oysa LED'leri ardışık pinlere (Pin 2, 3, 4, 5, 6) bağlayarak tek bir Sayaçlı Döngü ile kontrol edebiliriz.

DÖNGÜ ALGORİTMASI MANTIĞI:
• 1. ADIM (İLERİ): i değişkeni 2'den 6'ya kadar 1'er artsın.
→ Pin (i) YÜKSEK yap • 100 ms bekle • Pin (i) DÜŞÜK yap
• 2. ADIM (GERİ): Döngü tamamlanınca bu kez 6'dan 2'ye 1'er azalarak geri dönsün.
VERİMLİLİK İLKESİ

Döngü kullanmak kod satır sayısını %80 azaltır, kodun okunabilirliğini artırır ve projeye yeni LED'ler eklendiğinde tek bir sayıyı değiştirerek sistemi genişletmeyi sağlar.

Sınav Tarzı Örnek Sorular ve Çözümleri

⚠️ Örnek Soru 1: Yan yana dizili birden fazla LED'in sırayla soldan sağa ve sağdan sola akıcı biçimde yanıp sönmesiyle oluşan ışık animasyonuna ne ad verilir?

A) Karaşimşek (Knight Rider) efekti
B) Blink efekti
C) PWM efekti
D) Pull-down efekti
Doğru Cevap: A) Karaşimşek (Knight Rider) efekti
⚠️ Örnek Soru 2: 5 adet LED'i tek tek yazmak yerine döngü (tekrar) bloğu ile kontrol etmenin en büyük avantajı nedir?

A) Çok daha az kod yazarak (kod tasarrufu) aynı işi tekrarlı yapabilmek
B) LED'lerin daha parlak yanması
C) Devrenin dirence ihtiyaç duymaması
D) Arduino'nun daha az ısınması
Doğru Cevap: A) Çok daha az kod yazarak (kod tasarrufu) aynı işi tekrarlı yapabilmek

16. Hafta Özeti ve Altın İlkeler

  • Algıla-Karar Ver-Uygula: Tüm devre elemanları bu döngünün birer parçasıdır (Girdi sensörleri, Kontrol kartı ve Çıktı eyleyicileri).
  • Devre Güvenliği: Asla dirençsiz LED bağlamayınız; kısa devreleri önlemek için bağlantıları karta enerji vermeden önce iki kez kontrol ediniz.
  • Kod Akışı ve Zamanlama: Bekleme sürelerini (delay) doğru ayarlayarak mikrodenetleyicinin komutları insan algısına uygun hızda çalıştırmasını sağlayınız.
  • Algoritma Disiplini: Karar bloklarını (eğer... ise) doğru eşik değerleriyle kurarak sistemin kararlı çalışmasını güvenceye alınız.

Dersi BlocKodlama ile işleyin.

Kazanım bazlı interaktif içerikler, Türkçe blok kodlama editörü Dizge ve sınav merkezi tek platformda.