KAZANIM • RK1.3.3-3

RK1.3.3. Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programlama sürecini yönetebilme

a) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programlama sürecini planlar.

b) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programı tasarlar.

c) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programı oluşturur.

ç) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında oluşturulan robotik programı değerlendirir.

🎯 Bu hafta özellikle sarı ile işaretli süreç bileşeni üzerinde duracağız.

Bu Hafta: LDR ışık sensörü ile ortam aydınlığına göre eşik değer belirleyip otomatik yanan akıllı sokak lambası programını değerlendireceğiz.

🤖 Robotik Atölyesi — 21. Hafta Rehberi: Işık arttıkça direnci düşen LDR sensörü, 10kΩ dirençle gerilim bölücü kurma, ortam karanlık olduğunda otomatik yanan sokak lambası devresi.

Anahtar Kavramlar: ldr sensörü nedir foto direnç akıllı gece lambası gerilim bölücü analog ışık okuma rk1.3.3-3 robotik kodlama 21. hafta ders notu

Devre Şeması ve Pin Bağlantı Tablosu

Projemizi devre tahtası (breadboard) üzerinde kurarken Arduino Uno ile bileşenler arasındaki kablo bağlantılarını aşağıdaki Fritzing devre şeması ve pin tablosuna göre eksiksiz yapınız:

Fritzing Devre Kurulum Şeması

LDR (Işık Sensörü) ile Akıllı Gece Lambası Devre Şeması

Şema: Arduino Uno, Breadboard ve Devre Elemanları Fiziksel Bağlantı Planı

Bileşen	Bağlantı Şekli	Arduino Pini	Devre Türü	Çalışma Prensibi
LDR (Foto Direnç)	1. Bacak ➔ 5V \| 2. Bacak ➔ A0	Analog Pin A0	Gerilim Bölücü	Işık arttıkça direnç düşer, analog değer yükselir.
10kΩ Sabit Direnç	LDR 2. Bacak ile GND Arası	GND	Referans Direnci	Voltajı bölerek A0 da ölçülebilir voltaj üretir.
Sokak Lambası LED	Anot ➔ Pin 8, Katot ➔ GND	Dijital Pin 8	220Ω Dirençli	Ortam kararınca (LDR < 500) otomatik yanar.

Konu Anlatımı ve Donanım Mantığı

DERS NOTU 21. Hafta • Işık Sensörü (LDR)

DONANIM VİTRİNİ

LDR (Işık Sensörü / Foto Direnç)

Üzerine düşen ışık miktarına bağlı olarak direnci ters orantılı değişen optik sensör; akıllı sokak lambalarının temelidir.

Aydınlıkta Düşük DirençKaranlıkta Yüksek Direnç10kΩ Gerilim Bölücü ile Analog Okuma

1) LDR (Foto Direnç) Nedir ve Nasıl Çalışır?

LDR (Light Dependent Resistor), üzerine düşen ışık miktarına bağlı olarak direnci değişen bir sensördür. Robotların ve akıllı sistemlerin 'gözü' olarak görev yapar.

Aydınlık Ortamda:LDR'nin direnci çok düşer (birkaç yüz Ohm). Elektrik üzerinden kolayca akar.

Karanlık Ortamda:LDR'nin direnci çok yükselir (mega Ohm seviyesine çıkar). Elektrik akmakta zorlanır.

2) Gerilim Bölücü ve 10kΩ Direnç

LDR'deki direnç değişimini Arduino'nun analog pininde voltaja çevirebilmek için bir adet 10kΩ sabit dirençle gerilim bölücü devre kurarız. A0 pininden ortamın ışık değerini 0 ile 1023 arasında okuruz.

3) Eşik Değer Mantığı (Akıllı Gece Lambası)

Önce Seri Port ekranından sınıfın aydınlık ve elinizle LDR'yi kapattığınızdaki karanlık değerini okursunuz. Örneğin aydınlık 700, karanlık 250 çıkıyorsa ortalama 400 sayısını eşik değer kabul ederiz:

KODLAMA MANTIĞI:
EĞER (Analog Pin A0 < 400) İSE:
→ Hava karardı! • Sokak Lambasını Yak (LED HIGH)
DEĞİLSE:
→ Hava aydınlık. • Sokak Lambasını Söndür (LED LOW)

Sınav Tarzı Örnek Sorular ve Çözümleri

⚠️ Örnek Soru 1: LDR (Light Dependent Resistor) nasıl çalışan bir elemandır?

A) Üzerine düşen ışık miktarına göre direnci değişen bir ışık sensörüdür (foto direnç)
B) Ses üreten bir hoparlördür
C) Açısal hareket yapan bir motordur
D) Işık yayan bir LED'dir

Doğru Cevap: A) Üzerine düşen ışık miktarına göre direnci değişen bir ışık sensörüdür (foto direnç)

⚠️ Örnek Soru 2: LDR üzerine düşen ışık azaldığında (karanlıkta) direnci nasıl değişir?

A) Direnci yükselir
B) Direnci düşer
C) Direnci hiç değişmez
D) Direnci negatif olur

Doğru Cevap: A) Direnci yükselir

21. Hafta Özeti ve Altın İlkeler

Algıla-Karar Ver-Uygula: Tüm devre elemanları bu döngünün birer parçasıdır (Girdi sensörleri, Kontrol kartı ve Çıktı eyleyicileri).
Devre Güvenliği: Asla dirençsiz LED bağlamayınız; kısa devreleri önlemek için bağlantıları karta enerji vermeden önce iki kez kontrol ediniz.
Kod Akışı ve Zamanlama: Bekleme sürelerini (delay) doğru ayarlayarak mikrodenetleyicinin komutları insan algısına uygun hızda çalıştırmasını sağlayınız.
Algoritma Disiplini: Karar bloklarını (eğer... ise) doğru eşik değerleriyle kurarak sistemin kararlı çalışmasını güvenceye alınız.