KAZANIM • RK1.3.3-2

RK1.3.3. Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programlama sürecini yönetebilme

a) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programlama sürecini planlar.

b) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programı tasarlar.

c) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında robotik programı oluşturur.

ç) Çevrim içi blok tabanlı yazılım geliştirme ortamında oluşturulan robotik programı değerlendirir.

🎯 Bu hafta özellikle sarı ile işaretli süreç bileşeni üzerinde duracağız.

Bu Hafta: Potansiyometre ile analog gerilim okuma (0-1023) ve Seri Port monitörü üzerinden canlı veri takip programını bloklarla oluşturacağız.

🤖 Robotik Atölyesi — 20. Hafta Rehberi: Potansiyometre ile değişken direnç üretme, A0-A5 analog pinlerinden 0-1023 arası değer okuma ve Harita bloğu ile servo/LED parlaklığı yönetme.

Anahtar Kavramlar: potansiyometre nedir analog giriş a0 ayarlı direnç haritalama bloğu map 0-1023 adc rk1.3.3-2 robotik kodlama 20. hafta ders notu

Devre Şeması ve Pin Bağlantı Tablosu

Projemizi devre tahtası (breadboard) üzerinde kurarken Arduino Uno ile bileşenler arasındaki kablo bağlantılarını aşağıdaki Fritzing devre şeması ve pin tablosuna göre eksiksiz yapınız:

Fritzing Devre Kurulum Şeması

Potansiyometre Kullanımı ve Analog Veri Okuma Devre Şeması

Şema: Arduino Uno, Breadboard ve Devre Elemanları Fiziksel Bağlantı Planı

Potansiyometre Bacağı	Ekrandaki Yeri	Arduino Pini	Voltaj Seviyesi	Okunan Değer Aralığı
1. Dış Bacak	Sol Uç	5V Güç Pini	+5V	Maksimum direnç sınırı
2. Orta Bacak (Sinyal)	Döner Kol (Wiper)	Analog Pin A0	0V - 5V Değişken	0 ile 1023 arası analog sayı
3. Dış Bacak	Sağ Uç	GND (Toprak)	0V	Minimum direnç sınırı

Konu Anlatımı ve Donanım Mantığı

DERS NOTU 20. Hafta • Analog Giriş ve Seri Monitör

DONANIM VİTRİNİ

Potansiyometre (Ayarlı Direnç)

Mili çevrildikçe direnç değerini manuel değiştiren 3 bacaklı devre elemanı; 0V ile 5V arasında sürekli gerilim ayarı sağlar.

Analog Giriş (A0)10-Bit ADC: 0 - 1023 Sayısal Değer3 Bacaklı (5V, Sinyal, GND)

1) Potansiyometre (Ayarlı Direnç) Nedir?

Potansiyometre, çevrilebilen bir mil yardımıyla direnç değeri manuel olarak değiştirilebilen 3 bacaklı bir devre elemanıdır. Müzik setlerinin ses açma-kapama düğmelerinde ve oyun kollarındaki analog joystick'lerde kullanılır.

Kenar Bacak 1:5V güç pinine bağlanır.

Kenar Bacak 2:GND toprak pinine bağlanır.

Orta Bacak (Sinyal):Arduino'nun Analog Giriş pinlerinden birine (A0) bağlanır. Mil çevrildikçe bu bacaktaki voltaj 0V ile 5V arasında kesintisiz değişir.

2) ADC (Analog-Dijital Dönüştürücü) ve 0 - 1023 Sayısı

Arduino'nun beyni dijitaldir, doğrudan voltajı anlayamaz. İçerisindeki 10-bitlik ADC modülü voltajı sayılara çevirir:

0 Volt:Sayısal 0 değerine karşılık gelir.

2.5 Volt:Sayısal 512 orta değerine karşılık gelir.

5 Volt:Sayısal 1023 tavan değerine karşılık gelir.

3) Seri Port (Serial Monitor) Ekranı

Arduino'nun sensörlerden okuduğu sayısal değerleri bilgisayar ekranımızda canlı olarak görebilmek için Seri Port ekranını kullanırız. Seri Porta Yazdır [Analog Pin A0 Oku] bloğu ile potansiyometrenin ürettiği sayıları anlık takip edebiliriz.

Sınav Tarzı Örnek Sorular ve Çözümleri

⚠️ Örnek Soru 1: Potansiyometre nasıl bir devre elemanıdır?

A) Mili çevrildikçe direnç değeri manuel olarak değişen 3 bacaklı ayarlı dirençtir
B) Işık yayan 2 bacaklı bir LED'dir
C) Ses üreten bir buzzer'dır
D) Mesafe ölçen bir sensördür

Doğru Cevap: A) Mili çevrildikçe direnç değeri manuel olarak değişen 3 bacaklı ayarlı dirençtir

⚠️ Örnek Soru 2: Arduino'da analog bir giriş okunduğunda elde edilen sayısal değer hangi aralıktadır?

A) 0 - 1023
B) 0 - 255
C) 0 - 180
D) 0 - 1

Doğru Cevap: A) 0 - 1023

20. Hafta Özeti ve Altın İlkeler

Algıla-Karar Ver-Uygula: Tüm devre elemanları bu döngünün birer parçasıdır (Girdi sensörleri, Kontrol kartı ve Çıktı eyleyicileri).
Devre Güvenliği: Asla dirençsiz LED bağlamayınız; kısa devreleri önlemek için bağlantıları karta enerji vermeden önce iki kez kontrol ediniz.
Kod Akışı ve Zamanlama: Bekleme sürelerini (delay) doğru ayarlayarak mikrodenetleyicinin komutları insan algısına uygun hızda çalıştırmasını sağlayınız.
Algoritma Disiplini: Karar bloklarını (eğer... ise) doğru eşik değerleriyle kurarak sistemin kararlı çalışmasını güvenceye alınız.